اسباب بازی های باستانی و تاریخچه اسباب بازی در ایران

تحقیقات درباره وسایل بازی کودکان در ایران باستان بسیار اندک است، درست مثل اطلاعاتی که از جایگاه اجتماعی و خانوادگی ووسایل بازی آنها داریم. اما در میان آثار مکشوفه، اشیایی وجود دارند که گواهی می‌دهند می‌توان با نگرشی نوین به آنها نگریست؛ مثل نقوش بسیار استریلیزه و تر و تمیزی روی سفالینه‌های نقاط مختلف ایران مانند تل باکون در فارس و شوش از هزاره پنجم پیش ‌ازمیلاد، پیکرک‌هایی از زنان با کودکانی در آغوش از شوش مربوط به هزاره دوم پیش ‌ازمیلاد یا پیکرک‌های سفالین، فلزی و شیشه‌ای که به‌صورت کاملا ابتدایی و ساده ساخته شده‌اند. از طرفی وجود تشابه اتی که بین اسباب‌بازی‌های کودکان امروزی با پیکرک‌های حیوانات ساخته‌ شده از سفال و فلز با چهار چرخ جهت حرکت که از هزاره اول پیش ‌ازمیلاد بجا مانده، ما را وا می‌دارد تا آنها را در میان وسایل بازی قرار دهیم.

 

موضوع اما فقط به وسایل بازی محدود نمی‌شود؛ آموزش کودکان هم در روزگاران قدیم جایگاه قابل توجهی داشته. از جایگاه اجتماعی کودکانمان در گذشته، تنها می‌توان از نقوش و نگارکندهای صخره‌ای ایلامی کمک گرفتکه نقش کودکان را در کنار خاندان سلطنتی حکاکی کرده‌اند. در دوره‌ای که با اختراع خط، کتیبه و نوشته‌های ابتدایی در دست است حدس و گمان ما تا حدودی به‌وسیله نوشتارها به یقین نزدیک‌تر می‌شود. وجود لوحه‌های ابتدایی آموزش کتابت در مراکزیکه به EDUBBA یا خانه «گل‌نوشته‌ها»معروف هستند، نشان‌دهنده آموزش افرادی است که به حدس می‌توانند طبقه‌ای از کودکانو نوجوانان را هم دربرگیرند.

در پاییز امسال، نمایشگاهی در موزه‌های شهرهایسمنان و شاهرود برگزار شد که «یادگارهای کودکانه» نام داشت. به نظر می‌رسد این نمایشگاه بیش از هر چیز بهانه‌ای بوده برای دیدن آثار گذشتگان با نگاهی جدید، چون وقتی صحبت از قرن‌ها و هزاره‌هاست، آن‌هم در نبود نوشتار، کتابت، تاریخ مکتوب ومدون، صد البته گاه باید به حدس و گمان دست زد.

چهارچرخه‌های دیروز

این گونه پیکرک‌ها یادآور اسباب بازی‌های امروزیمانند اتومبیل‌ها و چهار چرخه‌هایی هستند که کودکانمان با به حرکت درآوردنشان تحرک بیشتری را تجربه می‌کردند. ساخت این وسایل متحرک از سفال و فلز، مثل همین پیکرک مفرغی که در مارلیک کشف شده، در سه هزار سال پیش (هزاره اول پیش از میلاد) درمناطق شمالی ایران رواج داشته. نمونه‌هایی از این نوع پیکرک‌ در موزه‌های مصر ویونان در مجموعه وسایل مختص به کودکان به نمایش درآمده ‌است.

جانوری از هزاره‌ها

پیکرک‌های حیوانی که به شکل‌های مختلفی ساخته می‌شود.دلیلش هم این است که این پیکرک‌ها گونه‌های مختلفی هستند که در زیست‌بوم منطق هوجود داشته‌اند. شاید به‌نوعی برای آشنایی و الفت بیشتر کودکان با محیط‌طبیعیپیرامونشان ساخته می‌شده. مثل همین پیکرک مفرغی که در مارلیک گیلان کشف شده وقدمتش به سه هزار سال پیش (هزاره اول پیش ‌از میلاد) برمی‌گردد.

موش سفالی

این پیکرک سفالین که به شکل موش است، در نیشابور کشف شده و متعلق به 900سال پیش(سده پنجم هجری) است. ابعاد کوچک این پیکرک که فقط 5/8 در 7/5 سانتی‌متر است، ایناحتمال را که بازیچه دست کودکان بوده بیشتر تقویت می‌کند. از آنجا که شناخت اینحیوانات برای کودک و بازی با آنها، در شناخت کودک با موجودات محیط پیرامونش نقش اساسی بازی می‌کند، می‌توان پذیرفت که شیوه‌های مختلف آشنایی کودکان با این‌گونه جانوران از قدیم مورد توجه بوده ‌است.

پیکرک‌های کوچک

تعدادی از آنها نه در قبور پیدا شده‌اند، نه در معابد و نه در هیچ مکان دیگری کهجنبه تقدسی داشته باشد، آن هم به تعداد زیاد. برای همین هم این نظر را که جنبهبازیچه‌ای و استفاده روزمره‌ای این پیکرک‌های مفرغی کوچک، بر جنبه آیینی و حتیتزیینی‌شان اولویت داشته، قوت می‌بخشد. این پیکرک‌های حیوانی که قدمتشان به چهار هزار سال پیش (اوایل هزاره دوم پیش ‌از میلاد) برمی‌گردد در لرستان کشف شده‌اند.

نقش کودکی

سفالینه‌های منقوش به نقوش کودکانه و استلیزه(خلاصه شده) این گمان را تقویت می‌کنند که این آثار برای جلب‌توجه کودکان بوده ویا با نگاه و توجهی ویژه به کودکان ساخته و نقاشی می‌شدند. پنداری ظروف منقوش، نقش کودکان امروزی را تداعی می‌کنند. این تکه سفال منقوش در تل باکون فارس کشف شده ومربوط به هفت هزار سال پیش (هزاره ‌پنجم پیش ‌از میلاد) است.

مشق شب

از این لوحه‌ها به تعداد زیادی در شوش به‌دست آمده و احتمالا برای آموزش کودکان بوده است. لوحه‌ای گلین با خط میخی سومری به قطر3/8 سانتی‌متر که متعلق به چهار هزار سال پیش (هزارة دوم پیش‌ازمیلاد) است.امروزه برخی از مراکز آموزشی و فرهنگی جهان در آموزش خطوط باستان به ‌نوآموزان ازاین روش استفاده می‌کنند .

نقشی برای سرگرمی

نقش انسانی در ابعاد بسیار کوچک(3/4 سانتی‌متر) که در نهایت سادگی روی صفحه‌ای سیمین حکاکی شده. به حدس می‌توان گفت که این پلاک سیمین متعلق به کودکی باشد که جز سرگرم کردن او کاربری دیگری نداشته. از آنجایی که این اثر از قبور یا مکانی با کاربری آیینی به‌دست نیامده، می‌توان بازیچه بودن آن را قوی دانست. این پلاک سیمین که متعلق به 2600 تا 2700 سال پیش(700 ـ 600 پیش ‌از میلاد) است در لرستان کشف شده.

جغجغه باستانی

این نمونه احتمالا می‌تواند یک سرگرمی کودکانه باشد. شی‌ای سفالین (احتمالا جغجغه)، که نمونه‌های سفالی و فلزی زیادی از آن در شوش به‌ دست آمده و کاربری آن غیر از حدس بازیچه بودنش مشخص نیست. این شی با 12 سانتی‌متر بلندی، متعلق به چهار هزار تا سه هزار سال پیش (به اواخر هزاره دوم پیش‌ ازمیلاد و اوایل هزاره اول پیش‌ از میلاد) است.

بازی ایلامی

این شی سفالین احتمالاً یک نمونه جغجغه است به‌صورتپیکرکی حیوانی. شی‌ای به‌بلندی 3/5سانتی‌متر که مربوط به دورة ایلامی (در حدود سه تاچهار ‌هزار سال پیش) است و در شوش کشف شده. این نمونه به همراه نمونه‌های زیاددیگری که شکل‌های حیوانی دارند شاید جلب‌توجه بیشتری برای کودکان داشته‌اند. شایدهم نمایانگر رفاه بیشتر خانواده و طبقه اجتماعی بالاتر کودک بوده. چرا که نسبت به جغجغه‌های ساده‌تر، ارزش بیشتری از جهت تکنیک کار داشته است.

اسباب‌بازی قیمتی

این نمونه بسیار زیبا پیکرکی شیشه‌ای است متعلقبه دوره ساسانی که در شوش کشف شده و فقط 1/7 سانتی‌متر است. می‌شود این‌گونه حدسزد که احتمالا بازیچه کودکی بوده که در خانواده‌ای با درجه اجتماعی بالاپرورش می‌یافته؛ همانگونه که امروزه بازیچه کودکان در طبقات اجتماعی مختلف متفاوت و از ارزش هنری و اجتماعی مختلفی برخوردار است.

قمقمه‌کودک

قمقمه‌های سفالین در اندازه‌های مختلف و ازمناطق بسیار زیادی در ایران به‌دست آمده‌اند؛ مثل همین قمقمه سفالین 12سانتی‌متری که قدمتش به چهارهزار سال پیش (هزاره دوم پیش ‌از میلاد) برمی‌گردد و در کرمانشاه کشف‌ شده. این قمقمه را از این جهت مورد استفاده کودکان دانسته‌اند که اندازه‌ اش بسیار کوچک‌تر از نمونه قمقمه‌های کشف‌‌شده بزرگ است.

داستان موفقیت «باربی»

داستان موفقیت «باربی» زیباترین عروسک دنیا

به نظر میرسد باربی یکی از زیباترین و جذاب ترین عروسک های دنیاست که پنجاه و شش سال از تولدش می گذرد. این عروسک 29 سانتی‌متری خیلی زود و کمی پس از تولد، خودش را در دل همه مردم دنیا جا کرد و هنوز هم یک از محبوب ترین عروسک های دنیا به شمار می رود.

البته این عروسک دل ربا ، در طول تاریخ دستخوش تغییرات بسیاری شده است. اما لباس ها و تیپ هایی که باربی دارد را در هیچ عروسک دیگری نمی توان پیدا کرد.

داستان موفقیت «باربی» زیباترین عروسک دنیا

طراحی

داستان موفقیت «باربی» زیباترین عروسک دنیا

داستان تولد این بانوهای زیبا به ماه مارس سال ۱۹۵۹ میلادی باز می گردد که توسط کمپانی آمریکایی Mattel طراحی و ساخته شد و برای نخستین بار، در 9 مارس همان سال، در نمایشگاه عروسک نیویورک به نمایش عموم گذاشته شد. طراح باربی، خانم روث هندلر است که این عروسک را با الهام از عروسکی آلمانی به نام بیلد لیلی بوجود آورد.

تولد نخستین باربی

داستان موفقیت «باربی» زیباترین عروسک دنیا

نخستین عروسک باربی، لباس شنا مشکی با خطوط راه راه سفید برتن داشت و با مدل موی دم اسبی، موی بور و خرمایی و رژلب قرمز عرضه شد. این عروسک به عنوان مدل نوجوان با پوشاکی که شارلوت جانسون طراحی کرده بود با قیمت 3 دلار آمریکا روانه بازار شد.

باربی، اهل ویلوز

داستان موفقیت «باربی» زیباترین عروسک دنیا

باربی اهل روستای Willows در ویسکانزین است. نام باربی از دخترِ روث به نام باربارا میلیسنت روبرتز گرفته شده است. باربی نخستین عروسکی بود که با چهره زنانه و متفاوت از دیگر عروسک های دنیا، طراحی و وارد بازار شد. در آن زمان همه عروسک ها به شکل کودکانه ساخته می شدند و طراحی باربی کاملا نوآورانه و خلاقانه به شمار می رفت.

باربی به همراه Ken Carson

داستان موفقیت «باربی» زیباترین عروسک دنیا

در سال 1961 میلادی، یک مدل باربی موقرمز به همراه پسری به نام Ken Carson عرضه شد. این پسرها نیز بعدا به خط تولید کارخانه Mattel اضافه شدند.

باربی و دوستان

داستان موفقیت «باربی» زیباترین عروسک دنیا

باربی دوستان آمریکایی و آفریقایی زیادی پیدا کرد که از سال 1969 میلادی او را همراهی می کردند. البته دوستان دورگه آمریکایی-آفریقایی او تا سال 1980 میلادی به دنیا نیامده بودند.

باربی سیاه پوست

داستان موفقیت «باربی» زیباترین عروسک دنیا

در سال 1980 میلادی، کارخانه Mattel، باربی سیاه پوستی طراحی و روانه بازار کرد.

باربی در مشاغل مختلف

داستان موفقیت «باربی» زیباترین عروسک دنیا

باربی از زمان تولد تاکنون، 150 شغل متفاوت را امتحان کرده است؛ از دامپزشک گرفته تا افسر پلیس، خلبان، مدل، پزشک و ستاره موسیقی راک. در این عکس، باربی به عنوان بازیکن تنیس ظاهر شده است.

روث هندلر

داستان موفقیت «باربی» زیباترین عروسک دنیا

روث هندلر  از نظر جامعه شناسی، یک پدیده به شمار می رود. او تحولی عظیم در دنیای بازی کودکان ایجاد کرد. روث هندلر هنگام مشاهده بازی دخترش باربارا با عروسک‌های کاغذی متوجه شد او از بازی دادن آنها در نقش بزرگسالان لذت می‌برد. آن زمان اغلب عروسک‌ها به شکل کودکان خردسال ساخته می‌شدند. روث ایده ساخت عروسکی با اندام بزرگسالان را به شوهرش الیوت پیشنهاد نمود، اما وی به عنوان مدیر شرکت متل اشتیاقی به این پیشنهاد نشان نداد.

در سال ۱۹۵۶ روث در سفری به آلمان به عروسکی که بایلد لی لی نامیده می‌شد برخورد نمود که عیناً مطابق آن چیزی بود که در سر می‌پروراند. او سه عدد از این عروسک‌ها را خریداری کرد. یکی را به دخترش داد و دوتای دیگر را به متل برد. روث پس از بازگشت به آمریکا با کمک مهندسی به نام جک راین اقدام به طراحی عروسکی مشابه نمود و به نام دخترش باربارا نام باربی را بر آن نهاد. عروسک باربی برای اولین بار در نهم ماه مارس سال ۱۹۵۹ در شهر نیویورک به نمایش گذاشته شد.

باربی اولین عروسکی بود که استراتژی بازاریابی بر اساس تبلیغات تلویزیونی داشت. برآورد می‌شود که بیش از یک میلیارد عروسک باربی در بیش از ۱۵۰ کشور جهان فروخته شده‌است و بنا بر ادعای شرکت متل هر دقیقه سه باربی به فروش می‌رسد.

باربی آرشیتکت

داستان موفقیت «باربی» زیباترین عروسک دنیا

باربی فضانورد

داستان موفقیت «باربی» زیباترین عروسک دنیا

باربی 4 سال پیش از این که نیل آرمسترانگ به فضا سفر کند، به کهکشان پا گذاشت.

باربی، رئیس جمهور می شود

داستان موفقیت «باربی» زیباترین عروسک دنیا

در سال 2000 میلادی، در طول انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، عروسک های باربی با عنوانPresident 2000 Barbie  ساخته و روانه بازار شدند. ریاست جمهوری، 75امین شغلی بود که باربی به عهده گرفت.

باربی در قالب «آنگلا مرکل»

داستان موفقیت «باربی» زیباترین عروسک دنیا

عروسک باربی به صورت آنگلا مرکل برای بزرگداشت این زن بزرگ و موفق در سال 2009 میلادی ساخته شد.

باربی و آلفرد هیچکاک

داستان موفقیت «باربی» زیباترین عروسک دنیا

کارخانه Mattel بر اساس فیلم ترسناک The Birds آلفرد هیچکاک، باربی هایی به همراه کلاغ ساخت و روانه بازار کرد. این باربی همانند هنرپیشه این فیلم، لباس سبز پشمی به تن دارد.

باربی های Twilight

 

داستان موفقیت «باربی» زیباترین عروسک دنیا

این عروسک ها در سال 2010 میلادی با الهام از فیلم توآلایت (گرگ و میش) ساخته شده است.

باربی های معلول

داستان موفقیت «باربی» زیباترین عروسک دنیا

کارخانه Mattel در سال 1997 میلادی، باربی هایی که رو یویلچر نشسته اند را طراحی و روانه بازار کردند تا یادآوری کنند برخی از افراد در دنیا دچار ناتوانایی هایی هستند.

«مجسمه آزادی» باربی

داستان موفقیت «باربی» زیباترین عروسک دنیا

این باربی در سال 2006 ساخته و روانه بازار شد.

تمبرهای باربی

داستان موفقیت «باربی» زیباترین عروسک دنیا

در سال 1999 میلادی تمبرهای باربی تولید شد و بسیار هم مورد استقبال مردم آمریکا قرار گرفت.

باربی محجوب

داستان موفقیت «باربی» زیباترین عروسک دنیا

باربی محجبه در سال 2007 میلادی در جاکارتا ساخته شد تا دختران مسلمان را به رعایت حجاب و زیبایی آن تشویق کند.

اسباب بازی های دوران باستان 

چند ماه پیش نمایشگاهی در موزه‌های شهرهای سمنان و شاهرود برگزار شد که «یادگارهای کودکانه» نام داشت. به نظر می‌رسد این نمایشگاه بیش از هر چیز بهانه‌ای بوده برای دیدن آثار گذشتگان با نگاهی جدید، چون وقتی صحبت از قرن‌ها و هزاره‌هاست، آن‌هم در نبود نوشتار، کتابت، تاریخ مکتوب و مدون، صد البته گاه باید به حدس و گمان دست زد.

اسباب بازیهای دوران باستان (+عکس)

چهارچرخه‌های دیروز


این گونه پیکرک‌ها یادآور اسباب بازی‌های امروزی مانند اتومبیل‌ها و چهارچرخه‌هایی هستند که کودکانمان با به حرکت درآوردنشان تحرک بیشتری را تجربه می‌کردند. ساخت این وسایل متحرک از سفال و فلز، مثل همین پیکرک مفرغی که در مارلیک کشف شده، در سه هزار سال پیش (هزاره اول پیش از میلاد) در مناطق شمالی ایران رواج داشته. نمونه‌هایی از این نوع پیکرک‌ در موزه‌های مصر و یونان در مجموعه وسایل مختص به کودکان به نمایش درآمده ‌است.

اسباب بازیهای دوران باستان (+عکس)

جانوری از هزاره‌ها


پیکرک‌های حیوانی که به شکل‌های مختلفی ساخته می‌شود. دلیلش هم این است که این پیکرک‌ها گونه‌های مختلفی هستند که در زیست‌بوم منطقه وجود داشته‌اند. شاید به‌نوعی برای آشنایی و الفت بیشتر کودکان با محیط‌طبیعی پیرامونشان ساخته می‌شده. مثل همین پیکرک مفرغی که در مارلیک گیلان کشف شده و قدمتش به  سه هزار سال پیش (هزاره اول پیش ‌از میلاد) برمی‌گردد.

اسباب بازیهای دوران باستان (+عکس)

موش سفالی


این پیکرک سفالین که به شکل موش است، در نیشابور کشف شده و متعلق به 900سال پیش (سده پنجم هجری) است. ابعاد کوچک این پیکرک که فقط 5/8 در 7/5 سانتی‌متر است، این احتمال را که بازیچه دست کودکان بوده بیشتر تقویت می‌کند. از آنجا که شناخت این حیوانات برای کودک و بازی با آنها، در شناخت کودک با موجودات محیط پیرامونش نقش اساسی بازی می‌کند، می‌توان پذیرفت که شیوه‌های مختلف آشنایی کودکان با این‌گونه جانوران از قدیم مورد توجه بوده ‌است.

اسباب بازیهای دوران باستان (+عکس)

پیکرک‌های کوچک


تعدادی از آنها نه در قبور پیدا شده‌اند، نه در معابد و نه در هیچ مکان دیگری که جنبه تقدسی داشته باشد، آن هم به تعداد زیاد. برای همین هم این نظر را که جنبه بازیچه‌ای و استفاده روزمره‌ای این پیکرک‌های مفرغی کوچک، بر جنبه آیینی و حتی تزیینی‌شان اولویت داشته، قوت می‌بخشد. این پیکرک‌های حیوانی که قدمتشان به  چهار هزار سال پیش (اوایل هزاره دوم پیش ‌از میلاد) برمی‌گردد در لرستان کشف شده‌اند.

اسباب بازیهای دوران باستان (+عکس)

نقش کودکی


سفالینه‌های منقوش به نقوش کودکانه و استلیزه (خلاصه شده) این گمان را تقویت می‌کنند که این آثار برای جلب‌توجه کودکان بوده و یا با نگاه و توجهی ویژه به کودکان ساخته و نقاشی می‌شدند. پنداری ظروف منقوش، نقش کودکان امروزی را تداعی می‌کنند. این تکه سفال منقوش در تل باکون فارس کشف شده و مربوط به هفت هزار سال پیش (هزاره ‌پنجم پیش ‌از میلاد) است.

اسباب بازیهای دوران باستان (+عکس)

مشق شب


از این لوحه‌ها به تعداد زیادی در شوش به‌دست آمده و احتمالا برای آموزش کودکان بوده است. لوحه‌ای گلین با خط میخی سومری به قطر 3/8 سانتی‌متر که متعلق به  چهار هزار سال پیش (هزارة دوم پیش‌ازمیلاد) است. امروزه برخی از مراکز آموزشی و فرهنگی جهان در آموزش خطوط باستان به ‌نوآموزان از این روش استفاده می‌کنند .

اسباب بازیهای دوران باستان (+عکس)

نقشی برای سرگرمی


نقش انسانی در ابعاد بسیار کوچک (3/4 سانتی‌متر) که در نهایت سادگی روی صفحه‌ای سیمین حکاکی شده. به حدس می‌توان گفت که این پلاک سیمین متعلق به کودکی باشد که جز سرگرم کردن او کاربری دیگری نداشته. از آنجایی که این اثر از قبور یا مکانی با کاربری آیینی به‌دست نیامده، می‌توان بازیچه بودن آن را قوی دانست. این پلاک سیمین که متعلق به 2600 تا 2700 سال پیش (700 ـ 600 پیش ‌از میلاد) است در لرستان کشف شده.

اسباب بازیهای دوران باستان (+عکس)

 جغجغه باستانی


این نمونه احتمالا می‌تواند یک سرگرمی کودکانه باشد. شی‌ای سفالین (احتمالا جغجغه)، که نمونه‌های سفالی و فلزی زیادی از آن در شوش به‌دست آمده و کاربری آن غیر از حدس بازیچه بودنش مشخص نیست. این شی با 12 سانتی‌متر بلندی، متعلق  به چهار هزار تا سه هزار سال پیش (به اواخر هزاره دوم پیش‌ازمیلاد و اوایل هزاره اول پیش‌ازمیلاد) است.

اسباب بازیهای دوران باستان (+عکس)

بازی ایلامی


این شی سفالین احتمالاً یک نمونه جغجغه است به‌صورت پیکرکی حیوانی. شی‌ای به‌بلندی 3/5سانتی‌متر که مربوط به دورة ایلامی (درحدودسه تا چهار ‌هزار سال پیش) است و در شوش کشف شده. این نمونه به همراه نمونه‌های زیاد دیگری که شکل‌های حیوانی دارند شاید جلب‌توجه بیشتری برای کودکان داشته‌اند. شاید هم نمایانگر رفاه بیشتر خانواده و طبقه اجتماعی بالاتر کودک بوده. چرا که نسبت به جغجغه‌های ساده‌تر، ارزش بیشتری از جهت تکنیک کار داشته است.

اسباب بازیهای دوران باستان (+عکس)

اسباب‌بازی قیمتی


این نمونه بسیار زیبا پیکرکی شیشه‌ای است متعلق به دوره ساسانی که در شوش کشف شده و فقط 1/7 سانتی‌متر است. می‌شود این‌گونه حدس زد که  احتمالا بازیچه کودکی بوده که در خانواده‌ای با درجه اجتماعی بالا پرورش می‌یافته؛ همانگونه که امروزه بازیچه کودکان در طبقات اجتماعی مختلف متفاوت و از ارزش هنری و اجتماعی مختلفی برخوردار است.

اسباب بازیهای دوران باستان (+عکس)

قمقمه‌کودک


قمقمه‌های سفالین در اندازه‌های مختلف و از مناطق بسیار زیادی در ایران به‌دست آمده‌اند؛ مثل همین قمقمه سفالین 12سانتی‌متری که قدمتش به چهارهزار سال پیش (هزاره دوم پیش ‌از میلاد) برمی‌گردد و در کرمانشاه کشف‌شده. این قمقمه را از این جهت مورد استفاده کودکان دانسته‌اند که  اندازه‌اش بسیار کوچک‌تر از نمونه قمقمه‌های کشف‌‌شده بزرگ است
.